Chính phủ nỗ lực hết sức mình thực hiện sứ mệnh kiến tạo phát triển
Sáng 21/1/2026, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã trình bày tham luận quan trọng về xây dựng Chính phủ "Kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ Nhân dân". Bản tham luận không chỉ tổng kết một nhiệm kỳ đầy sóng gió mà còn đặt ra những nền tảng pháp lý mới cho giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt của đất nước: Coi thể chế là "đột phá của đột phá".
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet
Từ tư duy "Quản lý" sang "Kiến tạo"
Trong lý luận về nhà nước và pháp luật hiện đại, sự chuyển dịch từ mô hình "Nhà nước cai quản" sang "Nhà nước kiến tạo" là một xu thế tất yếu. Tại Đại hội XIV, thông điệp này được Chính phủ khẳng định mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Nhiệm kỳ 2021-2025 được đánh giá là giai đoạn "đặc biệt khó khăn, chưa từng có tiền lệ". Tuy nhiên, những con số biết nói như GDP năm 2025 đạt 8,02% hay chỉ số đổi mới sáng tạo xếp thứ 44/139 quốc gia đã chứng minh hiệu quả của sự thay đổi trong tư duy pháp lý và điều hành.
Điểm nhấn pháp lý quan trọng nhất trong tham luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nằm ở việc xác định lại vai trò của thể chế. Nếu trước đây thể chế đôi khi bị xem là rào cản, thì nay, Chính phủ xác định hoàn thiện thể chế là "đột phá của đột phá".
Tư duy lập pháp và hành pháp đang có sự chuyển dịch căn bản: Chuyển từ trạng thái "quản lý" (thiên về kiểm soát, tiền kiểm) sang "kiến tạo" (tạo hành lang pháp lý, hậu kiểm và phục vụ phát triển). Mục tiêu tối thượng của pháp luật lúc này là giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, khơi thông mọi nguồn lực xã hội.
Cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy và phân cấp, phân quyền
Một trong những vấn đề nóng bỏng của khoa học pháp lý hành chính là tổ chức quyền lực nhà nước. Tham luận tại Đại hội XIV đã hé lộ một cuộc "cách mạng" thực sự về tổ chức bộ máy:
- Tinh gọn bộ máy và Chính quyền địa phương 2 cấp: Việc triển khai sắp xếp tổ chức, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp là một thay đổi lớn về hiến pháp và luật tổ chức chính quyền địa phương. Đây không chỉ là việc giảm biên chế cơ học mà là sự tái cấu trúc quyền lực để bộ máy vận hành trơn tru hơn, mở ra không gian phát triển mới.
- Phân cấp, phân quyền thực chất: Nguyên tắc pháp lý "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" đã được luật hóa và đưa vào thực tiễn quyết liệt. Đây là bước chuyển mình từ cơ chế "xin - cho" sang cơ chế trao quyền tự chủ, gắn liền với trách nhiệm giải trình và sự giám sát của pháp luật.
Việc đẩy mạnh phân cấp gắn với phân bổ nguồn lực là chìa khóa để gỡ bỏ cơ chế quan liêu, giúp các địa phương chủ động, linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật cho phép.
"Hành lang pháp lý" cho người dám nghĩ, dám làm
Trong bối cảnh đẩy mạnh phòng chống tham nhũng với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", một vấn đề pháp lý đặt ra là làm sao để cán bộ không nảy sinh tâm lý sợ sai, co cụm.
Chính phủ nhiệm kỳ mới tiếp tục khẳng định cam kết xây dựng văn hóa liêm chính đi đôi với bảo vệ cán bộ. Cơ chế bảo vệ cán bộ "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm" không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu chính trị mà cần được cụ thể hóa bằng các văn bản quy phạm pháp luật, loại bỏ các quy định chồng chéo, thiếu rõ ràng dễ dẫn đến rủi ro pháp lý cho người thực thi công vụ.
Chuyển đổi số: Phương thức quản trị quốc gia mới
Dưới góc độ Luật học, việc chuyển đổi số không chỉ là vấn đề công nghệ mà là vấn đề về thay đổi phương thức quản trị. Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc xây dựng Chính phủ số, xã hội số dựa trên nền tảng dữ liệu thống nhất.
Điều này đòi hỏi hệ thống pháp luật phải thích ứng nhanh chóng để điều chỉnh các quan hệ xã hội mới phát sinh trên không gian số. Việc chuyển từ quản lý bằng "mệnh lệnh hành chính" sang quản trị dựa trên "dữ liệu và công nghệ" là một bước tiến lớn về văn minh pháp lý, giúp minh bạch hóa quá trình ra quyết định và tăng cường sự giám sát của người dân.
Lời kết
Thông điệp từ Đại hội XIV và tham luận của Chính phủ cho thấy một tầm nhìn rõ ràng: Pháp luật và Thể chế không phải là những văn bản tĩnh, mà là công cụ động lực để kiến tạo sự phát triển.
Sứ mệnh "Kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt" mà Chính phủ cam kết chính là sự khẳng định thượng tôn pháp luật trong một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên mà hệ thống pháp luật được hoàn thiện để phục vụ Nhân dân và đưa đất nước vươn mình.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525B Lạc Long Quân, P. Xuân La, Q. Tây Hồ, Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
