SAO CHÉP GAME “NINJA SCHOOL ONLINE”, THU LỢI HƠN 2,4 TỶ ĐỒNG: CÓ THỂ ĐỐI MẶT VỚI TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ NHƯ THẾ NÀO?

Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Mạnh Cần (27 tuổi, trú tại xã Đầm Hà) về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan”.

Theo thông tin được công bố, Cần đã thuê người viết game có kịch bản, cách chơi, giao diện, nhân vật, vật phẩm và cốt truyện được cho là sao chép tương tự game “Ninja School Online”, sau đó phát hành với tên “Trường Học Ninja School”.

Đến tháng 7, cơ quan điều tra xác định Cần đã thu lợi bất chính hơn 2,48 tỷ đồng từ việc phát hành trò chơi.Vậy hành vi sao chép game rồi phát hành để thu lợi có thể phải chịu trách nhiệm hình sự như thế nào?

1. Game online có được pháp luật bảo hộ quyền tác giả?

Theo Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ, chương trình máy tính là một trong những loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả.

Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ quy định chủ sở hữu quyền tác giả có quyền tài sản, trong đó có quyền sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào, cũng như quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng thông qua mạng thông tin điện tử.

Đồng thời, Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ quy định việc xâm phạm các quyền tài sản của chủ sở hữu quyền tác giả là hành vi xâm phạm quyền tác giả.

Như vậy, việc tự ý sao chép những yếu tố thuộc phạm vi bảo hộ của một trò chơi khác rồi phát hành, truyền đạt trên Internet hoặc khai thác thương mại có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý.

Đặc biệt, không phải cứ đổi tên game, thay đổi một số hình ảnh hoặc chỉnh sửa một phần nội dung là mặc nhiên không vi phạm bản quyền. Việc xác định có xâm phạm hay không phải căn cứ vào tác phẩm gốc, sản phẩm bị cho là xâm phạm và phạm vi quyền được bảo hộ.

2. Khi nào sao chép game có thể bị xử lý hình sự?

Không phải mọi hành vi vi phạm quyền tác giả đều bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, nếu hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu theo luật định, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.

Theo khoản 1 Điều 225 Bộ luật Hình sự, người nào không được phép của chủ thể quyền mà cố ý sao chép tác phẩm hoặc phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, khi thuộc các trường hợp luật định về quy mô thương mại, thu lợi bất chính, thiệt hại hoặc giá trị hàng hóa vi phạm, có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.

Đáng chú ý, khoản 2 Điều 225 quy định khung hình phạt cao hơn đối với một số trường hợp, trong đó có trường hợp thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, với mức phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Trong vụ việc đang được điều tra, số tiền Cần bị xác định thu lợi bất chính hơn 2,48 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với ngưỡng 300 triệu đồng được quy định tại khoản 2 Điều 225.

Tuy nhiên, việc áp dụng cụ thể khoản nào của Điều 225 và xác định trách nhiệm hình sự của bị can vẫn phải căn cứ vào kết quả điều tra, chứng cứ thu thập được và quyết định của các cơ quan tiến hành tố tụng.

3. Khởi tố có đồng nghĩa đã có tội?

Việc cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can có nghĩa là vụ việc đã được đưa vào quá trình tố tụng hình sự để điều tra, làm rõ dấu hiệu tội phạm và trách nhiệm của những người liên quan.

Người bị khởi tố vẫn được bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội. Theo đó, một người chỉ bị coi là có tội khi có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Do đó, đối với Nguyễn Mạnh Cần, các thông tin về hành vi sao chép game, số tiền thu lợi và trách nhiệm hình sự cần tiếp tục được xác định thông qua quá trình điều tra, truy tố và xét xử.

* Bài học pháp lý

Vụ việc là lời cảnh báo đối với những cá nhân, nhóm phát triển và doanh nghiệp kinh doanh game: việc sao chép sản phẩm của người khác để phát hành và thu lợi có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Không nên cho rằng việc đổi tên game, chỉnh sửa giao diện hoặc thuê người khác lập trình sẽ đương nhiên loại trừ trách nhiệm về quyền tác giả.

Trước khi phát hành một trò chơi, cần kiểm tra quyền sử dụng đối với mã nguồn, hình ảnh, nhân vật, âm thanh, nội dung và các tài sản trí tuệ khác, đồng thời bảo đảm đáp ứng các điều kiện pháp luật về phát hành, kinh doanh trò chơi điện tử trên mạng.

Lưu ý: Nội dung trên được phân tích dựa trên thông tin vụ án đã được công bố. Việc xác định một cá nhân có phạm tội hay không và phải chịu hình phạt nào thuộc thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng và Tòa án theo quy định pháp luật.