Quyết toán thuế thu nhập cá nhân từ 14/02/2026: Bước ngoặt trong xác định cơ quan thuế quản lý
Một thay đổi quan trọng trong thủ tục hành chính thuế sắp có hiệu lực từ ngày 14/02/2026 sẽ tác động trực tiếp đến hàng triệu người lao động có thu nhập từ nhiều nơi. Theo đó, nguyên tắc "nơi có nguồn thu nhập cao nhất" sẽ trở thành căn cứ ưu tiên để xác định cơ quan thuế thực hiện quyết toán.
Trong bối cảnh mùa quyết toán thuế năm 2025 đang đến gần, việc cập nhật các quy định mới về địa điểm nộp hồ sơ là vô cùng cấp thiết để tránh tình trạng nộp sai cơ quan quản lý, dẫn đến hồ sơ bị trả lại hoặc chậm trễ hoàn thuế.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet
1. Bất cập cũ và Quy định mới
Trước đây, việc xác định cơ quan thuế (CQT) để cá nhân tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thường dựa trên tiêu chí nơi đăng ký giảm trừ gia cảnh. Điều này đôi khi gây lúng túng cho người nộp thuế (NNT) có thu nhập từ nhiều nơi nhưng lại thay đổi nơi làm việc liên tục hoặc chưa đăng ký giảm trừ gia cảnh tại đơn vị nào tại thời điểm quyết toán.
Theo hướng dẫn mới nhất có hiệu lực từ 14/02/2026, quy định đã được cụ thể hóa chặt chẽ hơn đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán thuế với CQT. Điểm nhấn quan trọng nhất là:
- "Trường hợp cá nhân có thay đổi nơi làm việc và tại tổ chức trả thu nhập cuối cùng có thu nhập thấp hơn so với các nơi khác, hoặc trường hợp cá nhân đồng thời có thu nhập từ nhiều nơi, thì cơ quan thuế quyết toán là cơ quan thuế quản lý tổ chức trả thu nhập có nguồn thu nhập cao nhất."
2. Phân tích nguyên tắc "Nguồn thu nhập cao nhất"
Quy định này nhằm mục đích tập trung quản lý thuế về nơi mà cá nhân phát sinh nghĩa vụ thuế lớn nhất, giúp cơ quan thuế dễ dàng kiểm soát và xác minh nguồn thu nhập.
Cụ thể, việc xác định nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế từ ngày 14/02/2026 sẽ được phân luồng như sau:
- Trường hợp 1: Cá nhân có tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại đơn vị nào thì nộp hồ sơ tại CQT quản lý đơn vị đó (giữ nguyên nguyên tắc cũ).
- Trường hợp 2: Cá nhân chưa tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân ở bất kỳ đâu (hoặc thay đổi nơi làm việc nhưng chưa đăng ký lại), khi đó CQT quản lý sẽ là CQT quản lý tổ chức trả thu nhập nơi cá nhân có thu nhập cao nhất trong năm quyết toán.
3. Ví dụ minh họa
Để độc giả dễ hình dung, chúng tôi đưa ra tình huống giả định sau:
Ông Nguyễn Văn A trong năm 2025 có thu nhập tại 02 công ty:
- Công ty X (tại Quận 1, TP.HCM): Tổng thu nhập 500 triệu đồng.
- Công ty Y (tại Quận Cầu Giấy, Hà Nội): Tổng thu nhập 200 triệu đồng.
Tại thời điểm quyết toán (tháng 3/2026), ông A chưa đăng ký giảm trừ gia cảnh tại Công ty X hay Y.
- Theo quy định cũ: Ông A có thể lúng túng hoặc chọn nộp theo nơi cư trú nếu không xác định được rõ ràng.
- Theo quy định mới (hiệu lực 14/02/2026): Ông A bắt buộc phải nộp hồ sơ quyết toán thuế tại Chi cục Thuế Quận 1 (hoặc Cục Thuế TP.HCM tùy phân cấp) – nơi quản lý Công ty X, vì đây là nơi chi trả nguồn thu nhập cao nhất (500 triệu đồng).
4. Xử lý tình huống đặc biệt
Một câu hỏi pháp lý đặt ra: Nếu cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi và các nguồn thu nhập này bằng nhau hoặc không xác định được nơi nào cao nhất thì sao?
Trong trường hợp này, quy định bổ trợ vẫn cho phép người nộp thuế được quyền lựa chọn. Cụ thể, nếu có nhiều nguồn thu nhập ngang nhau hoặc không xác định được nơi cao nhất, cá nhân sẽ nộp hồ sơ quyết toán tại CQT nơi cá nhân cư trú (Thường trú hoặc Tạm trú).
5. Lời khuyên cho người nộp thuế
Để chuẩn bị cho kỳ quyết toán thuế sắp tới và tuân thủ đúng quy định có hiệu lực từ giữa tháng 2/2026, người nộp thuế cần:
- Rà soát lại toàn bộ chứng từ khấu trừ thuế: Yêu cầu tất cả các đơn vị chi trả thu nhập trong năm cung cấp chứng từ khấu trừ.
- So sánh thu nhập: Tự tổng hợp để xác định đơn vị nào chi trả thu nhập cao nhất trong năm.
- Kiểm tra đăng ký giảm trừ gia cảnh: Nếu đã đăng ký giảm trừ gia cảnh tại một đơn vị cố định, hãy nộp hồ sơ tại CQT quản lý đơn vị đó. Nếu chưa, hãy áp dụng quy tắc "thu nhập cao nhất" nêu trên.
- Thực hiện Online: Khuyến khích người nộp thuế sử dụng tài khoản giao dịch thuế điện tử (eTax Mobile hoặc Website Thuedientu) để hệ thống hỗ trợ xác định cơ quan thuế chính xác hơn.
Quy định mới này được đánh giá là một bước tiến trong việc minh bạch hóa quy trình quản lý thuế, giảm thiểu tình trạng hồ sơ lòng vòng giữa các cơ quan thuế, giúp người dân tiết kiệm thời gian đi lại và chờ đợi.
Lưu ý: Bài viết dựa trên thông tin chính sách mới cập nhật. Người nộp thuế nên tham khảo thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết của Tổng cục Thuế tại thời điểm nộp hồ sơ.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525B Lạc Long Quân, P. Xuân La, Q. Tây Hồ, Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
