Vụ việc liên quan đến Bùi Xuân Huấn (tức Huấn Hoa Hồng) đang đặt ra một vấn đề đáng chú ý: sức ảnh hưởng trên mạng xã hội không chỉ tạo ra lượt xem, mà còn có thể trở thành khả năng huy động tiền bạc và lòng tin của cộng đồng.
Theo thông tin điều tra ban đầu được công bố, từ năm 2015 đến nay, Huấn hoạt động chủ yếu trên Facebook và TikTok, xây dựng hình ảnh cá nhân và thu hút hàng triệu người theo dõi. Cơ quan điều tra cho rằng Huấn đã sử dụng sức ảnh hưởng này để thực hiện nhiều hoạt động, trong đó có bán hàng trực tuyến và từ thiện.
Đáng chú ý, cơ quan chức năng xác định Huấn đã huy động hàng chục tỉ đồng tiền từ thiện từ nhiều tổ chức, cá nhân và hiện đang tiếp tục xác minh dấu hiệu sử dụng số tiền này sai mục đích. Cần nhấn mạnh, đây là nội dung đang được cơ quan chức năng điều tra, xác minh, chưa thể đồng nhất với kết luận cuối cùng về trách nhiệm hình sự.
.png)
1. Vì sao sức ảnh hưởng lại có thể biến thành tiền bạc?
Khi một cá nhân có hàng triệu người theo dõi, một lời kêu gọi có thể tiếp cận một lượng người rất lớn trong thời gian ngắn.
Đặc biệt với hoạt động từ thiện, người đóng góp thường không trực tiếp biết người được nhận tiền. Họ gửi tiền cho người đứng ra kêu gọi vì tin rằng khoản tiền của mình sẽ được chuyển đến đúng người, đúng hoàn cảnh. Như vậy, thứ được huy động trước tiên không phải là tiền, mà là lòng tin.
Khi lòng tin đủ lớn, tiền bạc có thể được huy động theo sau. Đó cũng là lý do một người có sức ảnh hưởng càng lớn thì trách nhiệm càng lớn. Bởi khi số tiền lên tới hàng tỉ hoặc hàng chục tỉ đồng, đây không còn đơn thuần là một hoạt động cá nhân trên mạng xã hội mà đặt ra yêu cầu rất cao về quản lý, sử dụng và giải trình nguồn tiền.
2. Trường hợp kêu gọi hơn 1 tỉ đồng ở Lai Châu cho thấy minh bạch quan trọng như thế nào?
Trong đợt mưa lũ tại Lai Châu, Huấn từng kêu gọi cộng đồng quyên góp và thông báo đã huy động hơn 1 tỉ đồng. Tiền được tiếp nhận qua tài khoản cá nhân mang tên Bùi Xuân Huấn.
Sau đó, đoàn từ thiện đến xã Mường Than để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Theo thông tin được báo chí phản ánh, đoàn đã hỗ trợ 44 hộ, mỗi hộ 15 triệu đồng; một gia đình có người tử vong được hỗ trợ 150 triệu đồng.Tuy nhiên, lãnh đạo địa phương cho biết chính quyền xã không được thông báo cụ thể về việc trao tiền mặt và không nắm được tổng số tiền mà đoàn đã trực tiếp trao cho người dân.
Từ đây xuất hiện một vấn đề rất quan trọng: Giữa số tiền được kêu gọi và số tiền thực tế đến tay người dân có một “dòng tiền” cần được giải trình. Cộng đồng cần biết: Đã nhận bao nhiêu?Đã chi bao nhiêu?Chi cho những ai?Còn bao nhiêu? Số tiền còn lại được xử lý như thế nào?
Đó chính là lý do minh bạch tài chính có ý nghĩa đặc biệt trong các hoạt động kêu gọi từ thiện.
Một video trao quà có thể chứng minh một phần hoạt động đã diễn ra, nhưng không tự nó chứng minh được toàn bộ số tiền đã được sử dụng như thế nào.
3. Từ thiện trên mạng xã hội rất dễ trở thành nội dung truyền thông
Đây là điểm đáng suy ngẫm nhất.
Hoạt động từ thiện vốn hướng đến việc hỗ trợ người khó khăn. Nhưng khi diễn ra trên mạng xã hội, nó đồng thời tạo ra hình ảnh, lượt xem, lượt chia sẻ và sự chú ý. Một người nổi tiếng livestream kêu gọi quyên góp có thể thu hút hàng nghìn người theo dõi. Một video trao tiền có thể tiếp tục tạo ra hàng trăm nghìn lượt xem. Một tuyên bố gây tranh luận có thể khiến tên tuổi của người thực hiện tiếp tục được nhắc đến.
Từ đó có thể hình thành một vòng lặp: Sức ảnh hưởng → kêu gọi → cộng đồng chú ý → quyên góp → tạo nội dung → tăng tương tác → tiếp tục gia tăng sức ảnh hưởng.
Bản thân việc công khai hoạt động từ thiện không phải là sai.
Nhưng câu hỏi cần đặt ra là: Hoạt động truyền thông đang phục vụ cho việc minh bạch hoạt động từ thiện, hay hoạt động từ thiện đang trở thành nội dung để phục vụ truyền thông cá nhân?
Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
4. Tuyên bố “ủng hộ gấp ba” và sức mạnh của việc tạo tranh luận
Huấn từng tuyên bố nếu có người ủng hộ đồng bào vùng lũ bao nhiêu tiền, ông sẽ ủng hộ gấp ba lần số tiền đó.
Sau đó, một TikToker công khai chứng từ chuyển 1 tỉ đồng đến Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lai Châu.
Huấn sau đó cho biết không thực hiện tuyên bố ủng hộ gấp ba và giải thích rằng không muốn hoạt động thiện nguyện trở thành một cuộc “cá cược” trên mạng xã hội.
Chi tiết này cho thấy một đặc điểm của truyền thông mạng xã hội: những tuyên bố càng mạnh, càng dễ tạo tranh luận; càng tranh luận, càng có khả năng thu hút sự chú ý.
Từ thiện vì thế có nguy cơ bị kéo vào logic của “content”:Ai đóng góp nhiều hơn?Ai nói mạnh hơn?Ai được chú ý nhiều hơn? Ai thu hút nhiều lượt xem hơn? Trong khi mục tiêu ban đầu đáng lẽ phải là: Người gặp khó khăn nhận được sự hỗ trợ thực chất.
5. Người đóng góp cũng phải biết kiểm chứng
Vụ việc Huấn Hoa Hồng cũng là lời nhắc nhở đối với chính những người tham gia quyên góp. Không nên mặc định: “Người này nổi tiếng nên chắc chắn sẽ làm đúng.” Cũng không nên coi hàng triệu người theo dõi hay hàng triệu lượt xem là bằng chứng cho sự chính xác và đáng tin cậy.
Trước khi chuyển tiền, đặc biệt là những khoản tiền lớn, người đóng góp nên quan tâm đến:
- Ai là người đứng ra tiếp nhận?
- Tiền được chuyển vào tài khoản nào?
- Mục đích sử dụng được công bố ra sao?
- Có công khai số tiền đã nhận và đã chi không?
- Có chứng từ hoặc xác nhận việc trao tiền không?
- Sau chương trình, số tiền còn lại được xử lý thế nào?
Cho đi là lòng tốt. Nhưng cho đi một cách có kiểm chứng là trách nhiệm.
KẾT LUẬN
Vụ việc liên quan đến Huấn Hoa Hồng hiện vẫn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, xác minh nhiều nội dung. Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa thông tin điều tra ban đầu và kết luận pháp lý cuối cùng.
Nhưng từ vụ việc này có thể nhìn rộng hơn về một thực tế của mạng xã hội:
Người có sức ảnh hưởng không chỉ sở hữu người theo dõi. Họ còn sở hữu lòng tin của cộng đồng.
Lòng tin đó có thể được sử dụng để làm những điều tích cực. Nhưng nếu thiếu minh bạch, nó cũng có thể trở thành công cụ tạo ra lượt xem, danh tiếng và lợi ích cá nhân.Vì vậy: Từ thiện cần lòng tốt, nhưng tiền từ thiện cần minh bạch. Người nổi tiếng có thể kêu gọi, nhưng không thể đứng trên sự kiểm chứng. Và lượt view có thể tạo ra danh tiếng, nhưng không thể là thước đo của sự thật.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
