Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố, bắt tạm giam một nam thanh niên 20 tuổi để điều tra về Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi theo Điều 145 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan điều tra, trong thời gian có quan hệ tình cảm với một thiếu nữ dưới 16 tuổi, đối tượng đã nhiều lần quan hệ tình dục và dùng điện thoại quay lại các video nhạy cảm. Sau khi hai người chia tay, đối tượng tiếp tục sử dụng các video này để đe dọa, uy hiếp tinh thần nhằm buộc nạn nhân tiếp tục gặp mặt và quan hệ tình dục. Ngoài ra, đối tượng còn bị xác định đã truy cập trái phép vào tài khoản mạng xã hội của nạn nhân, nhắn tin với người khác để rao bán hình ảnh nhạy cảm nhằm mục đích trục lợi.
Vụ việc không chỉ đặt ra vấn đề về trách nhiệm hình sự đối với hành vi quan hệ tình dục với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi mà còn cho thấy nhiều hành vi khác có dấu hiệu xâm phạm quyền về hình ảnh, đời sống riêng tư, dữ liệu cá nhân và có thể làm phát sinh các trách nhiệm pháp lý khác nếu đủ căn cứ theo quy định của pháp luật."
1. Quan hệ tình dục với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo Điều 145 Bộ luật Hình sự năm 2015, người từ đủ 18 tuổi trở lên thực hiện hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu hành vi đó không thuộc trường hợp cấu thành Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 142 hoặc Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi theo Điều 144 Bộ luật Hình sự.
Theo khoản 1 Điều 145, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm; trường hợp có các tình tiết định khung tăng nặng theo khoản 2, khoản 3 Điều 145 thì mức hình phạt có thể lên đến 15 năm tù.
Đây là quy định nhằm bảo vệ đặc biệt đối với trẻ em. Vì vậy, việc hai bên có quan hệ yêu đương hoặc người dưới 16 tuổi đồng ý quan hệ tình dục không phải là căn cứ loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người từ đủ 18 tuổi.
Hiện nay, đây là tội danh duy nhất mà cơ quan điều tra đã khởi tố đối với bị can.
2. Dùng clip nhạy cảm để đe dọa, ép buộc người khác có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý khác
Theo thông tin ban đầu, sau khi chia tay, đối tượng đã sử dụng các video nhạy cảm để uy hiếp tinh thần nạn nhân, buộc nạn nhân tiếp tục gặp mặt và quan hệ tình dục.
Hành vi này trước hết xâm phạm quyền đối với hình ảnh theo Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015; quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình theo Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015; đồng thời xâm phạm danh dự, nhân phẩm và quyền tự quyết của cá nhân.
Đối với người dưới 16 tuổi, hành vi còn có thể xâm phạm quyền được bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân theo Điều 21 Luật Trẻ em năm 2016.
Việc có phát sinh thêm tội danh hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra, chứng cứ thu thập được và thuộc thẩm quyền quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng theo quy định của pháp luật.
3. Tự ý truy cập tài khoản mạng xã hội của người khác là hành vi vi phạm pháp luật
Theo thông tin vụ việc, đối tượng còn bị xác định đã tự ý truy cập vào tài khoản mạng xã hội của nạn nhân để nhắn tin với người khác và rao bán các hình ảnh nhạy cảm.
Theo Luật An ninh mạng năm 2018, hành vi xâm phạm quyền riêng tư, bí mật cá nhân và dữ liệu cá nhân của người khác trên không gian mạng là hành vi bị nghiêm cấm.
Nếu quá trình điều tra xác định việc truy cập trái phép tài khoản nhằm chiếm quyền sử dụng, thu thập dữ liệu hoặc phục vụ cho việc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác và đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm thì người thực hiện còn có thể bị xem xét xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự và các quy định pháp luật có liên quan.
4. Rao bán hình ảnh nhạy cảm nhằm trục lợi có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý
Theo thông tin ban đầu, đối tượng còn bị xác định đã sử dụng tài khoản mạng xã hội của nạn nhân để nhắn tin với người khác nhằm rao bán hình ảnh nhạy cảm.
Dưới góc độ pháp lý, việc tự ý sử dụng hình ảnh, video riêng tư của người khác để rao bán hoặc thu lợi bất chính là hành vi xâm phạm quyền đối với hình ảnh theo Điều 32 và quyền về đời sống riêng tư theo Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Nếu quá trình điều tra xác định hành vi này đủ yếu tố cấu thành theo quy định của Bộ luật Hình sự hoặc các quy định pháp luật có liên quan thì người thực hiện có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự tương ứng. Việc xác định tội danh cụ thể sẽ do cơ quan tiến hành tố tụng quyết định trên cơ sở kết quả điều tra và chứng cứ thu thập được.
5. Ngoài trách nhiệm hình sự, người vi phạm còn có thể phải bồi thường thiệt hại
Theo các Điều 584, 592 Bộ luật Dân sự năm 2015, người có hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.khác còn có thể phải bồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự năm 2015.
Khoản bồi thường có thể bao gồm:
- Chi phí hợp lý để khắc phục thiệt hại;
- Thiệt hại thực tế phát sinh;
- Khoản bồi thường tổn thất về tinh thần;
- Các khoản bồi thường khác theo quy định của pháp luật.
Việc quay, lưu giữ hoặc chia sẻ hình ảnh, video nhạy cảm trong mối quan hệ tình cảm không phải lúc nào cũng là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, khi những hình ảnh này bị sử dụng để đe dọa, khống chế, ép buộc, phát tán hoặc trục lợi thì hành vi đó có thể làm phát sinh trách nhiệm dân sự, hành chính hoặc hình sự, tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra.
Đối với người dưới 16 tuổi, pháp luật Việt Nam có cơ chế bảo vệ đặc biệt. Mọi hành vi xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm, quyền riêng tư hoặc quyền tự do tình dục của trẻ em đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh những hậu quả pháp lý đối với người vi phạm, vụ việc cũng đặt ra nhiều bài học về kỹ năng tự bảo vệ bản thân và vai trò của gia đình trong việc đồng hành, hỗ trợ trẻ em trước các nguy cơ xâm hại trên không gian mạng.
6. Góc nhìn dành cho trẻ em và gia đình
Tuổi mới lớn là giai đoạn các em dễ đặt niềm tin vào tình cảm và thường chưa lường hết những rủi ro pháp lý cũng như hậu quả lâu dài khi để người khác lưu giữ hình ảnh, video mang tính riêng tư. Trong nhiều trường hợp, việc ghi hình có thể xuất phát từ sự tin tưởng trong mối quan hệ, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc người khác có quyền sử dụng những hình ảnh, video này để đe dọa, ép buộc, phát tán hoặc trục lợi.
Các em cần hiểu rằng, nếu rơi vào tình huống bị lợi dụng hình ảnh hoặc video riêng tư để uy hiếp, khống chế, không nên vì lo sợ hay xấu hổ mà tiếp tục làm theo yêu cầu của đối tượng. Việc giữ lại các tin nhắn, hình ảnh, video, ghi âm (nếu có) và kịp thời chia sẻ với cha mẹ, người thân, thầy cô hoặc cơ quan công an sẽ giúp các em được bảo vệ và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật tiếp diễn.
Đối với gia đình, bên cạnh việc giáo dục con em về kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và bảo vệ thông tin cá nhân, cha mẹ cần xây dựng môi trường cởi mở để trẻ có thể chia sẻ những khó khăn mà không lo bị trách mắng hay kỳ thị. Sự lắng nghe, đồng hành và hỗ trợ kịp thời của gia đình không chỉ giúp trẻ ổn định tâm lý mà còn góp phần bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của các em theo quy định của pháp luật.
7. Khuyến nghị từ Luật Sao Việt
- Không quay, lưu giữ hoặc phát tán hình ảnh, video nhạy cảm của người khác trái quy định của pháp luật hoặc sử dụng vào mục đích đe dọa, khống chế, ép buộc.
- Người từ đủ 18 tuổi cần tìm hiểu đầy đủ quy định của pháp luật khi có quan hệ tình cảm với người dưới 16 tuổi.
- Không tự ý truy cập trái phép tài khoản mạng xã hội, thiết bị điện tử hoặc dữ liệu cá nhân của người khác.
- Nếu bị đe dọa phát tán hình ảnh hoặc video riêng tư, cần lưu giữ chứng cứ và trình báo ngay cơ quan công an hoặc liên hệ luật sư để được hỗ trợ kịp thời.
- Cha mẹ cần tăng cường giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và xây dựng môi trường để trẻ chủ động chia sẻ khi gặp rủi ro.
Luật Sao Việt đồng hành bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bạn.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
