"Một phút chậm trễ có thể đánh đổi bằng một sinh mạng."
Đó không chỉ là lời nhắc nhở về ý thức khi tham gia giao thông mà còn là trách nhiệm pháp lý của mỗi người khi gặp phương tiện được quyền ưu tiên đang làm nhiệm vụ.
Những ngày qua, dư luận đặc biệt quan tâm đến vụ việc một xe ô tô không nhường đường cho xe cứu thương trên Quốc lộ 4C, đoạn qua tỉnh Tuyên Quang. Theo kết quả xác minh, xe cứu thương đã bật còi, đèn ưu tiên và liên tục phát tín hiệu xin vượt nhưng xe ô tô phía trước chỉ nhường đường sau khoảng 4–5 phút, tương đương quãng đường khoảng 2 km.
Sau khi xác minh, Công an tỉnh Tuyên Quang đã xử phạt người điều khiển ô tô về hành vi không nhường đường cho xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu làm nhiệm vụ. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng khẳng định bệnh nhân tử vong do tình trạng bệnh quá nặng, không phải do việc xe cứu thương bị cản đường.
Từ vụ việc này, nhiều người đặt câu hỏi: Nếu việc cản đường khiến bệnh nhân tử vong thì người vi phạm có chỉ bị xử phạt hành chính hay còn có thể bị xử lý hình sự?
- Xe cứu thương được quyền ưu tiên như thế nào?
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu là xe được quyền ưu tiên.
Khi xe cứu thương phát tín hiệu ưu tiên theo quy định, người tham gia giao thông phải nhanh chóng giảm tốc độ, đi sát về bên phải hoặc dừng lại tại vị trí an toàn để nhường đường, tuyệt đối không được có hành vi cản trở.
Quy định này nhằm bảo đảm phương tiện cấp cứu có thể tiếp cận cơ sở y tế trong thời gian nhanh nhất. Đối với nhiều trường hợp như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, đa chấn thương hay ngừng tim, chỉ vài phút chậm trễ cũng có thể làm giảm đáng kể khả năng cứu sống người bệnh.
- Không nhường đường cho xe cứu thương bị xử phạt như thế nào?
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô không nhường đường hoặc gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ sẽ bị:
- Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng;
- Bị trừ 4 điểm trên Giấy phép lái xe.
Trong vụ việc tại Tuyên Quang, tài xế đã bị phạt 7 triệu đồng và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe theo đúng quy định.
Đáng chú ý, chế tài này được áp dụng ngay cả khi hành vi vi phạm chưa gây ra hậu quả. Chỉ cần không thực hiện nghĩa vụ nhường đường cho xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ thì đã đủ căn cứ để xử phạt vi phạm hành chính.
- Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?
Về nguyên tắc, không phải mọi trường hợp không nhường đường cho xe cứu thương đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Muốn xử lý hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng phải chứng minh được hành vi vi phạm có mối quan hệ nhân quả trực tiếp với hậu quả xảy ra và hành vi đó đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Trong vụ việc tại Tuyên Quang, cơ quan điều tra đã xác định bệnh nhân tử vong do diễn biến bệnh lý quá nặng, không có căn cứ chứng minh việc chậm nhường đường là nguyên nhân dẫn đến cái chết của bệnh nhân. Vì vậy, tài xế chỉ bị xử lý vi phạm hành chính.
Ngược lại, nếu trong một vụ việc khác, việc cố tình cản trở xe cứu thương làm mất thời gian cấp cứu và được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả chết người hoặc hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác thì người vi phạm hoàn toàn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
- Không nhường đường cho xe cứu thương có thể gây ra những hậu quả gì?
Hành vi không nhường đường cho xe cứu thương không chỉ vi phạm pháp luật mà còn có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng.
Thứ nhất, làm mất "thời gian vàng" trong cấp cứu.
Đối với nhiều bệnh lý cấp cứu, mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định cơ hội sống của bệnh nhân. Việc xe cứu thương bị cản trở có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả nhất hoặc phải đối mặt với nguy cơ tử vong và di chứng nặng nề.
Thứ hai, làm gia tăng nguy cơ tai nạn giao thông.
Để vượt qua phương tiện cản đường, xe cứu thương có thể phải liên tục chuyển làn, tăng tốc hoặc xử lý trong điều kiện giao thông phức tạp, làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm đối với cả xe cứu thương và các phương tiện khác.
Thứ ba, ảnh hưởng đến hoạt động của lực lượng thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp.
Xe cứu thương được pháp luật trao quyền ưu tiên nhằm bảo đảm việc cứu người được thực hiện nhanh nhất. Việc cản trở xe cứu thương không chỉ ảnh hưởng đến một bệnh nhân mà còn làm giảm hiệu quả của cả hệ thống cấp cứu khẩn cấp.
Thứ tư, làm gia tăng trách nhiệm pháp lý của người vi phạm.
Nếu hành vi không nhường đường là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản của người khác, người vi phạm không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể phải bồi thường thiệt hại và trong trường hợp đủ yếu tố cấu thành còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
5. Góc nhìn của luật sư
Từ góc độ pháp lý, hành vi không nhường đường cho xe cứu thương không đơn thuần là vi phạm quy tắc giao thông mà còn là hành vi tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người khác.
Trong nhiều vụ việc, hậu quả có thể không xảy ra hoặc không có mối quan hệ nhân quả trực tiếp với hành vi vi phạm, như vụ việc tại Tuyên Quang. Tuy nhiên, điều đó không làm mất đi tính chất nguy hiểm của hành vi.
Chính vì vậy, pháp luật quy định chế tài xử phạt ngay từ khi hành vi cản trở xe ưu tiên xảy ra, nhằm phòng ngừa những hậu quả đáng tiếc có thể phát sinh. Nhường đường cho xe cứu thương không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm xã hội và sự nhân văn của mỗi người khi tham gia giao thông.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
