Từ ngày 01/7/2026, Nghị định 203/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc chính thức có hiệu lực. Văn bản quy định cụ thể về trình tự tiêm thuốc, các loại thuốc được sử dụng, cơ sở vật chất, trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân liên quan và chế độ đối với người tham gia thi hành án tử hình.
.jpg)
1. Căn cứ pháp lý về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc
Ngày 11/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 203/2026/NĐ-CP quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc, có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026.
Nghị định điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến việc tổ chức thi hành án tử hình, bao gồm quy trình tiêm thuốc độc; thuốc sử dụng trong thi hành án; cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện phục vụ thi hành án; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; chi phí mai táng và chế độ, chính sách đối với người tham gia thi hành án tử hình.
Bên cạnh Nghị định 203/2026/NĐ-CP, việc thi hành án tử hình còn phải tuân thủ các quy định của Luật Thi hành án hình sự năm 2025, trong đó Điều 77 quy định hình thức thi hành án tử hình là tiêm thuốc độc và giao Chính phủ quy định cụ thể quy trình thực hiện.
2. Chuẩn bị trước khi thực hiện tiêm thuốc độc
Trước khi tiến hành tiêm thuốc, Hội đồng thi hành án tử hình phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần thiết theo quy định pháp luật.
Trước hết, việc thi hành án phải được thực hiện đúng trình tự được quy định tại Luật Thi hành án hình sự năm 2025, Nghị định 203/2026/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan.
Thuốc sử dụng để thi hành án tử hình phải được Hội đồng thi hành án tử hình kiểm tra, thực hiện thủ tục mở niêm phong và lập biên bản theo quy định.
Người bị thi hành án tử hình được cố định trên giường ở tư thế nằm ngửa. Việc cố định phải bảo đảm không gây cản trở đến quá trình lưu thông máu.
Trước thời điểm thi hành án, pháp luật cũng bảo đảm cho người chấp hành án thực hiện một số quyền và nhu cầu theo quy định, trong đó có việc ăn, uống, viết thư hoặc ghi âm lời nói gửi lại gia đình.
3. Trình tự thực hiện tiêm thuốc độc
Theo Nghị định 203/2026/NĐ-CP, cán bộ được giao trực tiếp thực hiện việc thi hành án tử hình tiến hành các công việc theo trình tự được quy định.
Bước 1: Tiếp nhận thuốc
Cán bộ trực tiếp thi hành án nhận 03 liều thuốc từ Hội đồng thi hành án tử hình. Trong số này có 01 liều sử dụng chính và 02 liều dự phòng.
Bước 2: Xác định tĩnh mạch
Cán bộ thi hành án xác định tĩnh mạch của người bị thi hành án để thực hiện việc tiêm.
Nếu không xác định được tĩnh mạch, cán bộ phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để yêu cầu cán bộ y tế hỗ trợ.
Theo quy định phối hợp được ban hành sau đó, trong trường hợp cần thiết, bác sĩ pháp y hoặc cán bộ y tế được phân công có thể hỗ trợ việc bộc lộ, xác định tĩnh mạch.
Bước 3: Tiến hành tiêm theo trình tự
Sau khi xác định được tĩnh mạch, kim tiêm được đưa vào tĩnh mạch và nối với hệ thống dẫn thuốc đã được lắp đặt.
Quá trình sử dụng thuốc được thực hiện theo ba giai đoạn:
Thứ nhất, sử dụng thuốc làm mất tri giác.
Sau khi thuốc được đưa vào cơ thể, cán bộ chuyên môn kiểm tra tình trạng của người bị thi hành án. Nếu người này chưa mất tri giác thì tiếp tục thực hiện theo quy định cho đến khi đạt trạng thái mất tri giác.
Thứ hai, sử dụng thuốc làm liệt hệ vận động.
Thứ ba, sử dụng thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
Trong quá trình này, hoạt động của tim được kiểm tra thông qua thiết bị theo dõi điện tim.
Nếu sau 10 phút kể từ khi hoàn tất liều thứ nhất mà người bị thi hành án chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để xem xét ra lệnh sử dụng liều thuốc thứ hai.
Trường hợp sau 10 phút kể từ khi hoàn tất liều thứ hai mà người bị thi hành án vẫn chưa chết, cán bộ kiểm tra tiếp tục báo cáo để Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình xem xét ra lệnh sử dụng liều thứ ba.
Nếu đã sử dụng hết liều thứ ba và sau 10 phút người bị thi hành án vẫn chưa chết, Đội trưởng Đội Thi hành án tử hình phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng để quyết định việc tạm dừng thi hành án.
Việc thực hiện các bước tiêm thuốc có thể được tiến hành bằng phương pháp tự động hoặc trực tiếp theo quy định của Nghị định.
4. Xác định tình trạng tử vong và hoàn tất thủ tục
Sau khi quá trình tiêm thuốc kết thúc, bác sĩ pháp y thực hiện việc kiểm tra theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình.
Bác sĩ pháp y có trách nhiệm xác định tình trạng của người đã bị thi hành án và báo cáo kết quả cho Hội đồng.
Chỉ sau khi có kết luận của bác sĩ pháp y xác định người bị thi hành án đã chết, cán bộ thi hành án mới thực hiện việc rút kim tiêm và đường ống dẫn ra khỏi cơ thể theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng.
Hội đồng thi hành án tử hình sau đó lập biên bản về việc thi hành án theo quy định.
Đối với thuốc dự phòng chưa sử dụng hết, cán bộ thi hành án có trách nhiệm bàn giao lại để tiếp tục quản lý, bảo quản theo quy định.
5. Sau khi thi hành án tử hình
Sau khi xác định người bị kết án đã chết, Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản và thực hiện các thủ tục liên quan.
Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu có trách nhiệm thực hiện các thủ tục khai tử, bảo quản tử thi, tổ chức mai táng và lập sơ đồ mộ theo quy định.
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi mai táng phối hợp với cơ quan thi hành án hình sự trong việc mai táng và quản lý mộ.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày thi hành án, cơ quan có trách nhiệm phải thông báo cho gia đình của người đã bị thi hành án biết, trừ trường hợp thuộc trường hợp pháp luật quy định không thông báo.
-
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
