Doanh nghiệp có nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh nhưng không phải khoản lỗ nào cũng được tự do bù trừ với khoản thu nhập có lãi. Quy định hiện hành đã đặt ra nguyên tắc cụ thể đối với việc bù trừ thu nhập chịu thuế và chuyển lỗ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
Doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh bị lỗ được bù trừ với hoạt động có lãi
Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, trường hợp doanh nghiệp có nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh trong cùng một kỳ tính thuế thì thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh được xác định trên cơ sở tổng thu nhập của tất cả các hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đáng chú ý, nếu doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, kinh doanh bị lỗ thì được bù trừ số lỗ vào thu nhập chịu thuế của các hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập do doanh nghiệp tự lựa chọn, trừ một số trường hợp pháp luật quy định phải xác định riêng.
Sau khi thực hiện bù trừ, phần thu nhập chịu thuế còn lại sẽ được áp dụng mức thuế suất TNDN tương ứng với hoạt động sản xuất, kinh doanh còn thu nhập.
Chẳng hạn, một doanh nghiệp có hoạt động A phát sinh thu nhập chịu thuế 2 tỷ đồng, trong khi hoạt động B bị lỗ 500 triệu đồng. Nếu thuộc trường hợp được bù trừ, doanh nghiệp có thể sử dụng khoản lỗ 500 triệu đồng để bù trừ vào thu nhập chịu thuế theo quy định. Khi đó, phần thu nhập còn lại để tính thuế là 1,5 tỷ đồng.
Quy định này giúp doanh nghiệp phản ánh đầy đủ kết quả của các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ và xác định số thuế TNDN phải nộp sát với kết quả thực tế.
Lỗ từ chuyển nhượng bất động sản không phải trường hợp nào cũng được bù trừ
Một nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư và chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư.
Theo quy định, trường hợp doanh nghiệp có hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư hoặc chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư bị lỗ thì không được bù trừ khoản lỗ này với thu nhập chịu thuế của hoạt động sản xuất, kinh doanh đang được hưởng ưu đãi thuế có thu nhập.
Do đó, khi doanh nghiệp đồng thời có hoạt động kinh doanh thông thường và hoạt động chuyển nhượng bất động sản, việc xác định lãi, lỗ và thực hiện bù trừ cần được theo dõi riêng, đặc biệt khi hoạt động kinh doanh đang được hưởng ưu đãi thuế.
Đây là vấn đề doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ khi lập hồ sơ quyết toán thuế TNDN để tránh xác định sai thu nhập tính thuế.
Thu nhập từ hoạt động khoáng sản phải xác định riêng
Đối với các hoạt động liên quan đến thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản, pháp luật cũng có quy định riêng.
Theo đó, thu nhập chịu thuế từ hoạt động chuyển nhượng dự án đầu tư thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư; chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản phải được xác định riêng để kê khai, nộp thuế.
Các khoản lãi, lỗ từ những hoạt động này không được bù trừ với hoạt động sản xuất, kinh doanh khác trong cùng kỳ tính thuế.
Vì vậy, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản cần tổ chức theo dõi doanh thu, chi phí và kết quả của từng hoạt động để bảo đảm việc kê khai thuế chính xác.
Lỗ của doanh nghiệp được chuyển sang những năm nào?
Bên cạnh việc bù trừ lỗ và lãi trong cùng kỳ tính thuế, doanh nghiệp còn được thực hiện chuyển lỗ sang các năm tiếp theo.
Theo Điều 7 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, lỗ phát sinh trong kỳ tính thuế được xác định là số chênh lệch âm về thu nhập tính thuế, chưa bao gồm các khoản lỗ được kết chuyển từ những năm trước.
Sau khi quyết toán thuế, nếu doanh nghiệp phát sinh lỗ thì được chuyển toàn bộ và liên tục số lỗ vào thu nhập chịu thuế của những năm tiếp theo.
Thời gian chuyển lỗ được thực hiện liên tục không quá 05 năm, kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ.
Ví dụ, doanh nghiệp phát sinh khoản lỗ trong năm 2026 thì khoản lỗ này được theo dõi để chuyển vào thu nhập chịu thuế của các năm tiếp theo trong thời hạn theo quy định. Doanh nghiệp không được để quá thời hạn rồi tiếp tục chuyển phần lỗ còn lại sang các năm sau.
Lỗ giữa các quý trong năm được xử lý thế nào?
Quy định cũng cho phép doanh nghiệp xử lý số lỗ phát sinh giữa các quý trong cùng một năm.
Nếu doanh nghiệp bị lỗ ở quý trước nhưng phát sinh thu nhập ở quý sau thì được bù trừ số lỗ của quý trước vào các quý tiếp theo của cùng năm khi xác định số thuế TNDN tạm nộp theo quý.
Tuy nhiên, khi lập hồ sơ quyết toán thuế TNDN năm, doanh nghiệp phải xác định lại số lỗ của cả năm.
Nói cách khác, việc xác định lỗ theo quý chủ yếu phục vụ cho quá trình tạm nộp thuế trong năm; kết quả cuối cùng vẫn phải được xác định trên cơ sở quyết toán của cả năm.
Nếu doanh nghiệp tiếp tục phát sinh lỗ thì có được chuyển tiếp?
Trong thời gian đang thực hiện chuyển lỗ, nếu doanh nghiệp tiếp tục phát sinh thêm khoản lỗ mới thì khoản lỗ phát sinh mới cũng được chuyển toàn bộ và liên tục vào thu nhập chịu thuế của các năm tiếp theo theo quy định.
Doanh nghiệp cần theo dõi riêng từng khoản lỗ theo năm phát sinh để xác định đúng thời hạn chuyển lỗ.
Đây là điểm quan trọng bởi mỗi khoản lỗ có thời hạn chuyển tối đa 05 năm tính từ năm tiếp theo năm phát sinh. Do đó, doanh nghiệp không nên theo dõi một cách tổng hợp mà bỏ qua năm phát sinh của từng khoản lỗ.
Cơ quan thuế xác định số lỗ khác với doanh nghiệp thì xử lý ra sao?
Trường hợp cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, thanh tra quyết toán thuế TNDN và xác định số lỗ được chuyển khác với số lỗ doanh nghiệp tự xác định thì số lỗ được chuyển sẽ được thực hiện theo kết luận của cơ quan kiểm tra, thanh tra.
Tuy nhiên, việc chuyển lỗ vẫn phải bảo đảm nguyên tắc chuyển toàn bộ và liên tục, với thời hạn không quá 05 năm kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ.
Doanh nghiệp chuyển đổi, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách có được chuyển lỗ?
Trong thực tế hoạt động doanh nghiệp, việc chuyển đổi loại hình, chuyển đổi chủ sở hữu, sáp nhập, hợp nhất, chia hoặc tách doanh nghiệp có thể làm phát sinh vấn đề xử lý số lỗ chưa được chuyển hết.
Theo quy định, sau khi thực hiện quyết toán thuế, nếu doanh nghiệp có số lỗ thì số lỗ này phải được theo dõi chi tiết theo từng năm phát sinh.
Số lỗ có thể được bù trừ vào thu nhập cùng năm của doanh nghiệp sau khi chuyển đổi, sáp nhập, hợp nhất hoặc tiếp tục được chuyển vào các năm tiếp theo, nhưng phải bảo đảm nguyên tắc về thời hạn chuyển lỗ.
Đối với trường hợp chia, tách doanh nghiệp, số lỗ phát sinh trước khi chia, tách và vẫn còn trong thời gian được chuyển lỗ sẽ được phân bổ cho các doanh nghiệp sau khi chia, tách theo tỷ lệ vốn chủ sở hữu được chia, tách.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi chuyển lỗ?
Việc bù trừ và chuyển lỗ có ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế TNDN phải nộp. Vì vậy, doanh nghiệp cần rà soát kỹ kết quả của từng hoạt động trước khi lập hồ sơ quyết toán.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần phân biệt rõ lỗ được bù trừ trong cùng kỳ tính thuế với lỗ được chuyển sang các năm tiếp theo; đồng thời kiểm tra các trường hợp pháp luật yêu cầu xác định riêng như hoạt động chuyển nhượng bất động sản, dự án đầu tư và một số hoạt động liên quan đến khoáng sản.
Bên cạnh đó, số lỗ cần được theo dõi theo từng năm phát sinh để bảo đảm không quá thời hạn chuyển lỗ. Trường hợp quá 05 năm kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ mà chưa chuyển hết thì phần lỗ còn lại không được chuyển vào thu nhập của các năm tiếp theo.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
